Hoe waardeer je een familiebedrijf bij overdracht aan de volgende generatie?
De waardering van een familiebedrijf bepaalt zowel de fiscale afrekening (het deel boven de BOR-vrijstelling) als een eventuele verrekening tussen opvolgende en niet-opvolgende kinderen. Er bestaat geen wettelijk voorgeschreven methode — in de praktijk wordt meestal gerekend met de discounted cashflow-methode of een rentabiliteitswaardering op basis van genormaliseerde winst.
Bij familiebedrijven speelt een extra complicatie: de waarde die de Belastingdienst hanteert voor de BOR-toets is niet per se hetzelfde bedrag als wat een opvolgend kind “eerlijk” vindt tegenover een niet-opvolgend kind. Een te lage waardering kan discussie opleveren met de fiscus; een te hoge waardering vergroot het te verrekenen bedrag tussen de kinderen onderling.
Een paar factoren die de waardering van een familiebedrijf beïnvloeden:
- Genormaliseerde winst (gecorrigeerd voor een reëel ondernemersloon, incidentele posten)
- Aanwezig vastgoed en de vraag of dit kwalificeert als ondernemingsvermogen
- Afhankelijkheid van de huidige eigenaar (bij een sterk persoonsgebonden bedrijf ligt de waarde vaak lager dan bij een bedrijf dat op zichzelf staat)
- Eventueel aanwezig beleggingsvermogen binnen de BV, dat apart gewaardeerd moet worden omdat het niet onder de BOR valt
In de praktijk laat ik de waardering altijd expliciet koppelen aan de vraag hoe de overdracht tussen de kinderen wordt verrekend — vaak via een schuldigerkenning aan de niet-opvolgende kinderen, soms gecombineerd met een periodieke aflossing. Dat voorkomt dat de waardering zelf een splijtzwam wordt binnen de familie.
Gerelateerd: Wat is de bedrijfsopvolgingsregeling (BOR) en wie komt in aanmerking? · Hoe voorkom je ruzie tussen opvolgende en niet-opvolgende kinderen? · Hoe combineer je bedrijfsopvolging met een holdingstructuur?