Bedrijfsopvolging en echtscheiding: waar moet je op letten?
Een echtscheiding — van de overdragende ondernemer of van de opvolger — kan een lopend bedrijfsopvolgingstraject flink compliceren. De belangrijkste risico’s: de aandelen in de onderneming kunnen (deels) in de verdeling van de huwelijksgemeenschap vallen, en huwelijkse voorwaarden zijn niet altijd waterdicht opgesteld met het oog op bedrijfsopvolging.
Drie situaties waar dit concreet speelt:
- De overdragende ondernemer scheidt vóórdat de opvolging is afgerond — dan kan de waarde van de onderneming (of een verrekenvordering daarover) onderdeel worden van de scheiding, wat het overdrachtsproces vertraagt of financieel onder druk zet
- De opvolger scheidt na de overdracht — zonder goede huwelijkse voorwaarden kunnen de verkregen aandelen alsnog (deels) in de verdeling vallen, ook als ze via de BOR belastingvrij zijn verkregen
- Certificering of een aandeelhoudersovereenkomst ontbreekt — waardoor een ex-partner in theorie zeggenschap kan claimen over een onderneming waar hij of zij part noch deel aan heeft
De BOR-vrijstelling zelf verandert niet door een echtscheiding, maar de juridische verdeling van wat er verkregen is, staat los van de fiscale kant. Dat zijn twee verschillende trajecten die vaak door elkaar worden gehaald.
Wat ik ondernemers altijd adviseer: leg vóór de overdracht huwelijkse voorwaarden met een uitsluitingsclausule vast (of laat bestaande voorwaarden hierop controleren), en overweeg certificering van aandelen zodat zeggenschap en economisch eigendom gescheiden blijven. Dat is met name relevant wanneer de opvolger op het moment van overdracht nog niet getrouwd is onder huwelijkse voorwaarden.
Gerelateerd: Hoe waardeer je een familiebedrijf bij overdracht aan de volgende generatie? · Wat is de rol van een aandeelhoudersovereenkomst bij bedrijfsopvolging?