Rekenvoorbeeld: wat geruisloze doorschuiving concreet betekent voor ouder en kind
Hoeveel scheelt geruisloze doorschuiving nu werkelijk, in euro’s en in timing? Dit rekenvoorbeeld zet de twee routes — direct afrekenen versus geruisloos doorschuiven — naast elkaar, inclusief wat er met de belastingclaim gebeurt op het moment dat het kind de onderneming ooit zelf beëindigt.
De uitgangssituatie
Stel: Corina Jacobs draagt haar cateringbedrijf over aan haar zoon Milo, die al vier jaar fulltime in de zaak werkt — ruim boven de vereiste 36 maanden voor geruisloze doorschuiving.
De fiscale boekwaarde van de onderneming bedraagt €95.000. Een onafhankelijke waardering stelt de werkelijke waarde, inclusief goodwill, vast op €310.000. Het verschil van €215.000 vertegenwoordigt de stille reserves en goodwill waarover bij een reguliere staking zou moeten worden afgerekend.
Corina’s marginale IB-tarief in het jaar van overdracht bedraagt 49,5% (het toptarief).
Route A: ruisende overdracht, direct afrekenen
Draagt Corina de onderneming ruisend over — dus met directe afrekening — dan is zij in beginsel inkomstenbelasting verschuldigd over de volledige stakingswinst van €215.000. Rekening houdend met de mkb-winstvrijstelling van 12,7% over deze stakingswinst, bedraagt de belastbare stakingswinst €187.695. In 2026 is het fiscale voordeel van die vrijstelling beperkt tot een tarief van 37,56%. Bij de aangenomen toptarieven komt de inkomstenbelasting daardoor indicatief uit op circa €96.170, vóór persoonlijke kortingen en overige omstandigheden.
Dit bedrag kan deels worden verzacht door een stakingslijfrente te bedingen (zie ons artikel over de stakingslijfrenteaftrek), maar in de kern geldt: Corina moet nu, op het moment van overdracht, afrekenen — zonder dat er een koopsom binnenkomt waaruit zij dit kan betalen.
Route B: geruisloze doorschuiving
Kiest Corina in plaats daarvan voor geruisloze doorschuiving, dan is er op het moment van overdracht geen inkomstenbelasting verschuldigd. Milo neemt de onderneming over tegen de fiscale boekwaarde van €95.000 — niet tegen de werkelijke waarde van €310.000. De claim van €215.000 gaat niet verloren, maar verschuift mee naar Milo.
Wat er later gebeurt: het moment van afrekenen verschuift, niet verdwijnt
Stel dat Milo de onderneming 12 jaar later verkoopt voor €480.000 (de onderneming is in de tussentijd verder gegroeid). Omdat hij de onderneming destijds tegen de boekwaarde van €95.000 heeft overgenomen, is zijn stakingswinst op het moment van verkoop niet €480.000 minus de waarde van €310.000 op het moment van de overdracht, maar €480.000 minus €95.000 = €385.000 — inclusief dus de volledige, oorspronkelijk doorgeschoven claim van €215.000 plus de waardegroei die in de tussentijd bij Milo zelf is ontstaan.
Milo betaalt op dat moment belasting over deze volledige €385.000 (verminderd met de mkb-winstvrijstelling), tegen zijn eigen, op dat moment geldende tarief — dat hoger of lager kan zijn dan Corina’s tarief was op het moment van de oorspronkelijke overdracht.
De vergelijking naast elkaar
| Route A: ruisend | Route B: geruisloos | |
|---|---|---|
| Belasting op moment van overdracht | circa €96.170 (bij Corina) | €0 |
| Wie draagt de claim | Corina, nu | Milo, op een later, onbekend moment |
| Boekwaarde bij Milo na overdracht | €310.000 (werkelijke waarde) | €95.000 (oude boekwaarde) |
| Belastingclaim bij latere verkoop door Milo | alleen over waardegroei ná de overdracht | over de volledige waardegroei, inclusief de oorspronkelijke €215.000 |
Wat dit rekenvoorbeeld laat zien
Geruisloze doorschuiving is geen gratis belastingvoordeel, maar uitstel. De claim van €215.000 verdwijnt niet — hij verschuift naar Milo, die hem op een willekeurig later moment, tegen een dan geldend (mogelijk hoger) tarief, alsnog moet afrekenen, bovenop zijn eigen waardegroei.
Voor Corina is het directe voordeel duidelijk: geen acute belastingdruk op een moment waarop er geen koopsom binnenkomt om deze te financieren.
Voor Milo is het een afweging tussen nu en later. Hij neemt de onderneming over zonder dat hij nu hoeft af te rekenen, maar bouwt wel een grotere toekomstige belastingclaim op dan wanneer hij de onderneming tegen de werkelijke waarde had overgenomen.
Als fiscalist en adviseur leg ik dit rekenvoorbeeld altijd voor aan beide partijen samen — ouder én kind — zodat ook de opvolger goed begrijpt dat geruisloze doorschuiving een verschuiving van de belastingclaim is, geen verdwijning ervan.
Tot slot
Geruisloze doorschuiving voorkomt een acute belastingclaim bij de overdragende ouder, maar vergroot de toekomstige claim bij de opvolger. Welke route voordeliger is, hangt af van de marginale belastingtarieven van beide partijen, de financieringsmogelijkheden op het moment van overdracht, en hoe lang de opvolger van plan is de onderneming zelf nog aan te houden.