Hoe voorkom je ruzie tussen opvolgende en niet-opvolgende kinderen?
Ruzie tussen opvolgende en niet-opvolgende kinderen ontstaat meestal niet door de fiscale kant van bedrijfsopvolging, maar door onduidelijkheid over wat “eerlijk” is: het opvolgende kind krijgt de onderneming (vaak met belastingvoordeel via de BOR), terwijl niet-opvolgende kinderen met minder of ander vermogen achterblijven. Een heldere verrekening en tijdige communicatie voorkomen de meeste conflicten.
Een aantal aanpakken die ik in de praktijk zie werken:
- Schuldigerkenning aan niet-opvolgende kinderen — het opvolgende kind neemt de onderneming over, en de andere kinderen krijgen een vordering ter waarde van hun aandeel, vaak af te lossen uit toekomstige winstuitkeringen
- Compensatie met ander vermogen — bijvoorbeeld via de estate planning, waarbij niet-opvolgende kinderen meer uit de overige nalatenschap krijgen
- Vroegtijdig en gezamenlijk gesprek — de meeste onvrede ontstaat niet door de uiteindelijke verdeling, maar doordat kinderen zich pas laat (of nooit) gehoord voelen in het proces
Fiscaal is dit ook relevant: de BOR-vrijstelling geldt voor het ondernemingsvermogen dat naar de opvolger gaat, maar zegt niets over hoe dit zich verhoudt tot wat niet-opvolgende kinderen ontvangen. Dat is een aparte afweging binnen de familie — en binnen de estate planning van de ouders.
Wat ik ondernemers altijd meegeef: regel de verdeling zo veel mogelijk vooraf en bespreekbaar, in plaats van pas bij het overlijden of de daadwerkelijke overdracht. Een familiestatuut kan hierbij helpen als aanvulling op de juridische documenten.
Gerelateerd: Hoe waardeer je een familiebedrijf bij overdracht aan de volgende generatie? · Wat is de rol van een aandeelhoudersovereenkomst bij bedrijfsopvolging?